Een groene binnentuin op hoogte

Een intensieve daktuin van 525 m² waar groen, water en verschillende niveaus samen een volwaardige buitenruimte creëren voor bewoners.

Project in één oogopslag

📍 Locatie: Merchtem
👷 Opdrachtgever: Jan De Nul
🌿 Type dak: Intensieve daktuin
📏 Totale oppervlakte: 525 m²
🕰 Uitvoering: 2022
🌟 Bijzonderheden: Een groene binnentuin op +2 met bomen, een vijver en verschillende beplantingsniveaus, ontworpen om zowel van dichtbij als vanuit de hoger gelegen appartementen groen te beleven.
💧 Waterbuffering: Tot 200 liter/m² ter hoogte van de beplanting
🌱 Substraatopbouw: Tot 70 cm ter hoogte van de bomen

Een groene binnentuin om in én op uit te kijken

Bij Ginderale werd het dak op niveau +2 ingericht als een volwaardige binnentuin voor de bewoners. Niet alleen de beleving ín de tuin speelde daarbij een rol. Ook vanuit de hoger gelegen appartementen moest het groen zichtbaar en aantrekkelijk zijn.

Daarom werd bewust gewerkt met hoogstammen, groenblijvende planten, bloeiende soorten en beplanting op verschillende niveaus. Die variatie brengt hoogte en diepte in het ontwerp. Wie door de tuin wandelt, bevindt zich midden in het groen, terwijl bewoners op de hogere verdiepingen uitkijken op een gevarieerd groen landschap in plaats van op een vlak dak.

De combinatie van verschillende plantensoorten zorgt bovendien doorheen de seizoenen voor variatie en draagt bij aan de biodiversiteit. Zo krijgt het dak niet alleen een groene invulling, maar wordt het een buitenruimte die op verschillende niveaus deel uitmaakt van de woonomgeving.

Van ontwerp naar uitvoering op een moeilijk bereikbare locatie

De ligging van de binnentuin op +2, volledig omsloten door bebouwing, maakte ook de uitvoering uitdagend.

Materialen voor honderden vierkante meters daktuin, waaronder lava, substraat, verharding en beplanting, moesten op de juiste plaats en in de juiste hoeveelheden worden aangebracht.

Net bij zulke projecten wordt duidelijk waarom ontwerp en uitvoering niet los van elkaar kunnen worden bekeken. Bereikbaarheid, draagkracht, materiaalkeuze, opbouwhoogte en beplanting beïnvloeden elkaar vanaf de eerste plannen tot de uiteindelijke aanleg.

Een dakopbouw op maat van het ontwerp

Elke zone stelt andere eisen aan de opbouw, waterbuffering en draagkracht van het dak.

Bij Ginderale werd de dakopbouw daarom afgestemd op wat er bovenop komt. Onder het polybeton ligt een lavalaag van 35 cm. In de zones met Franse dolomiet loopt die op tot 45 cm. Voor de beplanting werd gekozen voor 15 cm lava met daarboven 30 tot 50 cm intensief substraat. Zo ontstaat voldoende ruimte voor de wortelontwikkeling van planten en bomen.

Die verschillende opbouwen hebben elk hun eigen waterbufferend vermogen en verzadigd gewicht. Onder het polybeton wordt 140 liter/m² gebufferd, bij de dolomiet 180 liter/m² en in de beplantingszones vanaf 200 liter/m². Het verzadigd gewicht varieert daarbij van 665 kg/m² tot meer dan 700 kg/m², afhankelijk van de zone en opbouw.

Van technische opbouw naar uitvoerbaar ontwerp

Bij een intensieve daktuin met bomen, verharding en verschillende substraatdiktes moeten deze waarden vanaf de ontwerpfase gekend zijn. De gewenste beplanting, beschikbare opbouwhoogte, waterbuffering en draagkracht van het gebouw hangen rechtstreeks met elkaar samen.

De technische doorsnedes van Ginderale tonen hoe die keuzes per zone werden vertaald naar een concrete dakopbouw.

Zo wordt wat op plan als groene buitenruimte wordt ontworpen ook technisch haalbaar in de uitvoering.

Water als onderdeel van de tuin

In de daktuin werd een vijver van 28 m² geïntegreerd. Het water voegt niet alleen visueel iets toe aan de omgeving. Een borrelelement brengt beweging in het water en versterkt het rustgevende karakter van de binnentuin.

Het water circuleert binnen het systeem en wordt onder andere door lava gezuiverd voordat het opnieuw wordt gebruikt.

Ook voor de biodiversiteit heeft het waterelement een meerwaarde. Een groene omgeving trekt insecten en andere dieren aan en water maakt het leefgebied op het dak completer.

Niet alles hoeft verhard te zijn

Voor de circulatiezones werd bewust niet overal dezelfde afwerking gebruikt.

Naast 145 m² polybeton werd ook grind geïntegreerd. Die combinatie doorbreekt grote verharde oppervlakken en geeft de tuin een natuurlijker karakter.

De verschillende materialen, de beplanting en het water vormen zo samen één geheel, zonder dat de praktische functie van de buitenruimte verloren gaat.

Irrigatie waar de beplanting het nodig heeft

Op bepaalde plaatsen in de daktuin werd irrigatie voorzien. Niet elke zone heeft immers dezelfde waterbehoefte.

De combinatie van een doordachte substraatopbouw, waterbuffering en gerichte irrigatie zorgt ervoor dat het beschikbare water zo efficiënt mogelijk wordt ingezet.

→ Lees meer over irrigatie op groendaken en daktuinen